03136290070-77

در ساعات اداری

09130000162

میلگرد و انواع استاندارد آن

میلگرد، به فولادی که در بتن برای جبران مقاومت کششی پایین آن مورد استفاده قرار می‌گیرد، گفته می‌شود. نام دیگر میلگرد آرماتور می‌باشد. از آنجایی که فولاد به کار رفته در سازه‌های بتن آرمه به شکل سیم یا آرماتور می‌باشد، به آن فولاد میلگرد گفته می‌شود. البته به غیر از میلگرد از مصالح دیگری جهت مستحکم کردن بتن از جمله نیمرخ‌های شکل، ناودانی و یا قوطی نیز استفاده می‌شود.

استاندارد میلگرد ایران

استانداردهای تولید فولاد میلگرد در کشورهای مختلف متفاوت است. در هر استاندارد طبقه‌بندی مشخصی برای خواص مکانیکی فولادها دارد. در ایران کارخانه‌ی ذوب‌آهن تولیدکننده‌ی عمده‌ی فولاد آرماتور ایران می‌باشد که میلگرد تولیدی توسط این کارخانه مطابق با استاندارد روسی است.

طبق استاندارد روسی فولاد تولیدی به سه گروه تقسیم می‌شوند که عبارتند از :

  1. فولاد A-1
    این نوع میلگرد صاف و دارای مقاومت تسلیم ۲۳۰۰ سانتیمتر مربع و مقاومت کششی ۳۸۰۰ بر سانتیمتر مربع می‌باشد.
  2. فولاد A-2
    این نوع میلگرد آجدار و دارای مقاومت تسلیم ۳۰۰۰ سانتیمتر مربع و مقاومت کششی ۵۰۰۰ بر سانتیمتر مربع می‌باشد.
  3. فولاد A-3
    این نوع میلگرد آجدار و دارای مقاومت تسلیم ۴۰۰۰ سانتیمتر مربع و مقاومت کششی ۶۰۰۰ بر سانتیمتر مربع می‌باشد.

آرماتورها دارای قطرهای مختلفی با توجه به نوع استاندارد آنها هستند. میلگرد روسی تولید ذوب‌آهن تا قطر ۴۰ میلیمتر نیز ساخته می‌شود.

روش‌های تولید میلگرد

آرماتور ‌با استانداردهای مختلفی در دنیا تولید می‌شود. در استانداردهای معتبر با توجه به شرایط آب و هوایی هر منطقه فرآیندهای تولید با توجه به پارامترهای مختلف کنترل می‌شود.

میلگرد ترمکس

برای تولید میلگرد ترمکس، شمش فولادی دارای کلاس آنالیز شیمیائی پائین‌تری است و برای رسیدن به مقاومت استاندارد مورد نیاز، میلگرد تولیدی که دارای دمای بالایی است را از داخل لوله‌های آب عبور داده و به صورت ناگهانی خنک می‌شود. در این حالت سطح میلگرد تا عمق مشخصی دارای مقاومت بالاتر (مثلاً ۴۰۰) می‌باشد، اما مغز میلگرد دارای مقاومت پائین‌تری (مثلاً حدود ۳۴۰) می‌باشد.

آلیاژسازی

در روش آلیاژسازی شده، فولاد مورد نیاز برای تولید میلگرد، در فرآیند ساخت فولاد، از طریق اضافه نمودن فروآلیاژها ساخته شده و شمش تولیدی در فرآیند نورد به شکل مورد نظر درآمده و سپس در فضای آزاد و به مرور خنک می‌شود. آرماتور تولید شده در این حالت از سطح بیرونی تا مرکز آن دارای خواص مکانیکی و مشخصات شیمیائی یکسان است که در مواقع زلزله و فشار مقاومت یکنواخت و مناسب‌تری را از خود نشان می‌دهد.

به صورت کلی قیمت تمام شده میلگردهای آلیاژسازی به دلیل فرایند تولید و مواد اولیه به کار رفته، بالاتر از ترمکسی می‌باشد.

میلگرد مصرفی در کشوهای دیگر

کشورهای اروپائی که عمدتاً کشورهای زلزله‌خیزی نبوده و از نظر زلزله‌خیزی در منطقه امن جغرافیایی قرار دارند، از روش حرارتی (ترمکس) برای تولید آرماتور استفاده می‌کنند. از این رو آنالیز شیمیایی متناسب با روش ترمکس برای تولید میلگرد در نظر می‌گیرند.

در کشور زلزله‌خیز ژاپن، استاندارد تولید میلگرد JIS می‌باشد. در ژاپن از روش تولیدی آلیاژی استفاده کرده و از روش حرارتی (ترمکس) برای تولید میلگرد استفاده نمی‌شود.

میلگرد مصرفی در ایران

در استاندارد ملی ایران به شماره ۳۱۳۲ که از چندین استاندارد مرجع اروپایی EN , DIN, و ژاپن JIS و آمریکاASTM و ISO ساخته شده است، به هر دو روش ساخته می‌شود، ولی بدلیل ضریب امنیت بالای مصرف در بند ۱۳ استاندارد (نشانه‌گذاری) تولیدکنندگان باید نحوه فرآیند تولید میلگرد را به مصرف‌کننده اطلاع دهد.

برای شناسایی روش تولید باید بر روی پلاک الصاقی روش تولید به صورت ترمکس یا آلیاژی حک شده و مقطع شاخه‌های این محصول به رنگ‌های از قبل تعریف شده‌ای رنگ‌آمیزی شود. همچینن به طور مثال برای روش ترمکس باید در گواهینامه فنی فرآیند تولید به وسیله خنک‌کاری و برگشت محصول ثبت شود. بر اساس استاندارد ملی ایران انجام عملیات جوشکاری بر روی این نوع آرماتورها مجاز نمی‌باشد.

انواع میلگرد و تفاوت آنها

به طور کلی بتن فوق‌العاده مستحکم است و به همین دلیل برای خورد کردن بتن نیروی بسیار زیادی احتیاج داریم. ولی بتن از نظر قابلیت کششی نسبتاً ضعیف است و بنابراین برای ترک خوردن بتن به وسیله خم یا پیچش نیروی خیلی کمتری نسبت به خورد شدن مستقیم بتن احتیاج داریم.

به همین دلیل از آرماتور برای افزایش قدرت کششی بتن استفاده می‌کنند که قابلیت کششی نسبتا ضعیفی دارد و نیروی کمتری برای ترک انداختن روی بتن به وسیله خم یا پیچش لازم است تا اینکه مستقیماً بخواهیم خردش کنیم. برای افزایش قدرت کششی بتن از آرماتور استفاده می‌شود.

آرماتور در طول و قطرهای مختلفی موجودند که هر کدام از این آرماتورها نقاط قوت و ضعف خود را دارند. اما تنها ۶ نوع آن رایج وجود دارد:

  1. اروپایی (آلیاژ کربن، منگنز، سیلیکون و غیره)
  2. فولاد کربن (میلگرد سیاه عادی)
  3. گالوانیزه
  4. روکش اپوکسی
  5. فایبرگلاس
  6. فولاد استنلس

اروپایی

کشورهای اروپائی که عمدتاً کشورهای زلزله‌خیزی نبوده و از نظر زلزله‌خیزی در منطقه امن جغرافیایی قرار دارند، از روش حرارتی (ترمکس) برای تولید میلگرد استفاده می‌کنند. از این رو آنالیز شیمیایی متناسب با روش ترمکس برای تولید میلگرد در نظر می‌گیرند.

فولاد کربن

میلگرد سیاه پراستفاده‌ترین میلگرد می‌باشد. این میلگرد دارای میزان استحکام کششی خوبی می‌باشد یکی از عیب‌های آرماتور سیاه زنگ زدن است. میلگرد سیاه بعد از زنگ زدن موجب ترک خوردگی بتن اطرافش می‌شود و می‌شکند.

روکش اپوکسی

میلگرد روکش اپوکسی در واقع میلگرد سیاه با روکش اپوکسی است. استحکام این آرماتور با میلگرد سیاه یکسان است ولی به دلیل استفاده از روکش اپوکسی، ۷۰ تا ۱۷۰۰ برابر نسبت به زنگ‌زدگی مقاوم‌تر است.

میلگرد گالوانیزه

میزان مقاومت در برابر زنگ‌زدگی میلگردهای گالوانیزه کمتر از روکش آپوکسی می‌باشد ولی میلگردهای گالوانیزه در برابر آسیب‌پذیری بسیار مقاوم‌ترند، از این رو نسبت به میلگرد روکش اپوکسی با ارزش‌تر هستند. قیمت میلگرد گالوانیزه تقریباً ۴۰ درصد از روکش اپوکسی گران‌تر است.

میلگرد فایبرگلاس

فایبرگلاس گزینه ایده‌آلی برای تقویت بتن می‌باشد زیرا فایبرگلاس در برابر زنگ‌زدگی مقاوم است و زنگ نمی‌زند ولی از آنجایی که فایبرگلاس یک ترکیب شبیه به فیبر کربن است، در نتیجه فایبرگلاس را هنگام استفاده نمی‌توان خم کرد. از نظر قیمتی میلگرد فایبرگلاس حدود ۱۰ برابر گرانتر از اپوکسی است ولی از آنجایی که فایبرگلاس بسیار سبک است، با توجه به میزان طول کاربردی، قیمت تمام شده برای مقدار مشابه اپوکسی تقریباً ۲ برابر می‌باشد.

میلگرد فولاد استنلس

گران‌ترین گزینه برای تقویت بتن میلگرد فولاد استنلس است که قیمت آن حدود ۸ برابر آرماتور اپوکسی است. فولاد استنلس ۱۵۰۰ برابر بیشتر نسبت به آرماتور سیاه در برابر زنگ‌زدگی مقاوم است. معمولاً از فولاد استنلس به جز شرایط خیلی خاص به دلیل قیمت زیاد کمتر استفاده می‌شود ولی از نظر کیفی، بهترین آرماتور برای اکثر پروژه‌ها می‌باشد.

علامت‌گذاری میلگرد

آرماتورها را با علائمی که نشان‌دهنده محل تولید، آلیاژ فولادی، گرید و سایز می‌باشد، در بازار توزیع می‌کند. در شکل زیر این علائم نمایش داده می‌شود. حرف بالایی در علامت‌گذاری کارخانه سازنده را معرفی می‌کند و حرف بعدی نشان‌دهنده سایز آرماتور است. سومین علامت نوع آرماتور را مشخص می‌کند. معمولاً S برای فولاد کربن و W برای آلیاژ فولاد ضعیف به کار می‌رود. در آخر نیز گرید آن نوشته شده است.

نگهداری صحیح میلگرد

• برای نگهداری بهتر آرماتور بهتر است هنگام دریافت بار آرماتور، آن را در پالت‌های چوبی با یک سطح بالا آمده غیر فلزی قرار داد. انبار کردن به این روش مانع از زنگ‌زدگی آرماتور به وسیله آب‌های زیرزمینی خواهد شد.
• هنگام انبار کردن آرماتور بر روی پالت‌های چوبی یا یک سطح بالا آمده غیرفلزی حتماً آنها را با یک روکش ضد آب بپوشانید و بر گوشه‌های روکش بلوکه‌های سنگین قرار دهید تا به خوبی از آرماتور محافظت کند. قرار دادن طولانی مدت آنها در محیط باز می‌تواند باعث زنگ‌زدگی شود و سطح بهره‌وری آن را پایین بیاورد.


امتیاز بدهید
به اين مقاله امتیاز بدهید
نظرات کاربران
ارسال نظر